Support by Xenmin

Xenmin.com

สถิติเว็บไซต์

Spam Poison
website monitoring
 

ค้นหาข่าวจากระบบทั้งหมด

รายงานพิเศษ "หลุมพอเพียง" เครื่องมือจุดแสงสว่างให้ครัวเรือน โดย พระอาจารย์มหาสุภาพ พุทฺธวิริโย PDF พิมพ์ อีเมล์
ความนิยมของผู้ชม: / 3
แย่มากดีมาก 
ศุกร์, 10 มีนาคม 2017


พระมหาสุภาพ  พุทธวิริโย เจ้าคณะตำบลจุมจัง  เจ้าอาวาสวัดป่านาคำ ได้เริ่มโครงการศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียง มาตั้งแต่ปี 2540  ด้วยการลองผิดลองถูกแต่ไม่ประสบผลสำเร็จ จนมาในปี 2547  จึงได้มาค้นพบจุมจังโมเดล 1 ไร่ไม่ยากไม่จน  และในปี 2552  จึงได้ตกผลึกมาเป็นหลุมพอเพียง ซึ่งหลุมพอเพียงเป็นนวัตกรรมและเครื่องมือหนึ่งที่ทรงพลังเท่าที่เคยพบมา ซึ่งโครงการศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงเริ่มต้นที่วัดป่านาคำ และได้ขยายผลไปยังชุมชน และสถานศึกษาต่างๆ ปัจจุบันมีเกษตรและสถานศึกษาใน ต.จุมจัง ทำการเกษตร 1 ไร่ ไม่ยากไม่จนแล้ว 700 กว่าราย และขยายผลไปยังตำบลอื่นของอำเภอกุฉินารายณ์ 1,000 กว่าราย รวมทั้งได้ขยายไปสู่อำเภอเขาวง และอำเภออื่น ๆ ของจังหวัดกาฬสินธุ์รวมแล้วกว่า 4,000 ราย

การทำเกษตร 1 ไร่ ไม่ยากไม่จนด้วยเครื่องมือที่มีชื่อว่าหลุมพอเพียงทำได้ไม่ยาก ด้วยพืช 4 ชนิดมาผสมผสานกัน มีกล้วยซึ่งเป็นไม้พี่เลี้ยง มีพืชอ่อนแอหรือที่สอนชาวบ้านว่าพืชปัญญาอ่อนเช่น พริก มะเขือ ผักต่างๆ มีพืชฉลาดก็คือพืชที่เข้มแข็ง เช่น มะละกอ ผักพื้นเมืองต่างๆเป็นต้น และพืชที่สี่คือไม้ยืนต้น ซึ่งเป็นความคาดหวังจริงๆของหลุมพอเพียง เป็นไม้ยืนต้นเพื่อการใช้สอยเช่น ยางนา ไม้สักทอง สะเดา ยางพารา มะพร้าว มะนาว ส้มโอ ทั้งนี้ถ้าเราไปรอผลผลิตจากไม้ยืนต้นอย่างเดียวต้องรอ 3-10 ปีจึงจะได้ผล

ในขณะเดียวกันถ้าเราปลูกแต่พืชอ่อนแออย่างเดียวซึ่งมีอายุสั้นก็จะปลูกตลอดไป แต่ถ้าเราปลูกผสมผสานกันโดยมีกล้วยเป็นพืชพี่เลี้ยงก็จะทำให้พืชทั้ง 4 ชนิดโตขึ้นได้พร้อมกันอย่างสมดุล และที่สำคัญทำให้มีอยู่มีกิน มีรายได้จากหลุมพอเพียงตั้งแต่ปีแรกที่เริ่มปลูก

เป้าหมายสำคัญของนวัตกรรม  หลุมพอเพียง  คือ  สามารถช่วยเหลือคนในชุมชนให้มีอาชีพเสริม  เพิ่มรายได้  ลดปัญหาการว่างงาน  มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น  เกิดการมีส่วนร่วม  สมัครสมานสามัคคีปรองดอง  พัฒนาให้เป็นหมู่บ้านเศรษฐกิจอยู่เย็น  เป็นสุข  ทุนที่เป็นบุคคลสำคัญในการขับเคลื่อน  คือ  พระมหาสุภาพ พุทธวิริโย เจ้าคณะตำบลจุมจัง  ทุนที่เป็นหน่วยงานและองค์กรภายในตำบลที่สำคัญในการขับเคลื่อน  คือ  วัดป่านาคำ  โรงเรียนจุมจังพลังราษฎร  กำนัน  ผู้ใหญ่บ้าน  หน่วยงานและองค์กรภายนอกตำบลที่มีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อน  คือ  โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชกุฉินารายณ์  สำนักงานอำเภอ   กุฉินารายณ์  สิ่งที่จะเกิดขึ้นในอนาคตข้างหน้า  คาดหวังว่า  แนวคิดและวิธีการบริหารจัดการวิธีปฏิบัติแบบช่วยเหลือเกื้อกูลกัน  ร่วมกันคิด  ร่วมกันทำของชาวบ้าน  บ้านโคกกลาง  หมู่ ๖  และ  หมู่ ๑๒  จะเป็นแนวทางให้กับหมู่บ้าน ชุมชน ตำบลที่มีปัญหาคล้ายคลึงกันและยังไม่เข้มแข็ง รวมทั้งผู้ที่มาเรียนรู้ได้นำประสบการณ์ เทคนิคต่าง ๆ นำไปปรับใช้กับพื้นที่ของตนเองจนเกิดความเข้มแข็งต่อไป


วิธีการทำหลุมพอเพียง  คือ  การปลูกพืชหลายอย่างในหลุมเดียว  หลุม  ที่ว่านี้ไม่ได้มีสภาพเป็นหลุมลึกๆ  แต่เป็นการปลูกพืชเป็นกลุ่ม  ขนาดที่ทำคือขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง  ๑ เมตร  คือขนาดกว้าง  ๘๐-๑๐๐  เซนติเมตร  โดยสร้างหลุมไว้ตามหัวไร่ปลายนา  มุมบ้าน  หลังครัว  ขอบบ่อน้ำ  ริมทางเดิน  ได้หมด หลุมพอเพียงก็คือวิธีการบริหารจัดการสิงที่อยู่ในหลุมเริ่มจาก  เตรียมพื้นที่ตามขนาดที่กำหนด  แล้วก็ปลูกหญ้าแฝกเป็นรูปวงกลมหรือเป็นล็อคสี่เหลี่ยม  จากนั้นปลูกไม้ในหลุมนี้ลงได้ถึง  ๔-๕ ประเภทในหลุมเดียว  เพื่อลดภาระการรดน้ำปลูกซ้ำ  และเกื้อต่อการกำจัดศัตรูพืชเพราะให้ทุกอย่างเกื้อกูล

ต้นไม้ที่จะปลูกในหลุมแบ่งเป็น  ๕  ประเภท
๑. ไม้พี่เลี้ยง  เป็นไม้ที่ให้ร่มเงา  เก็บน้ำ  เก็บความชื้นโดยเฉพาะช่วงร้อนหรือหน้าแล้ง  เช่น  กล้วยน้ำว้า  กล้วยหอม  ควรปลูกทางทิศตะวันตก  เพราะช่วยบังแสงช่วงบ่ายที่อากาศร้อนจัด  เป็นพี่เลี้ยงให้พืชที่ไม่ชอบแดดจัดมาก  ได้กล้วยเครือแรกเมื่อปลูก  ๑ ปี  ก็ตัดทิ้ง  ปล่อยหน่อใหม่ให้ทำงาน

๒. ไม้ฉลาด  เป็นไม้ข้ามปี  เป็นไม้ที่เอาตัวรอดได้ดี  เก็บผลได้นานพอสมควร  เช่น  ชะอม  ผักหวาน  มะละกอ  ผักติ้ว  ผักเม็ก  เริ่มเก็บกินได้ตั้งแต่  ๑ เดือน  ไปเรื่อยๆ

๓. ไม้ปัญญาอ่อน  หรือ  ไม้รายวัน  เป็นไม้ล้มลุกปลูกง่าย  ตายเร็ว  ต้องคอยปลูกใหม่  ดูแลรดน้ำทุกวัน  แต่เก็บผลได้เร็ว  ได้ทุกวัน  เช่น  พริก  มะเขือ  กะเพรา  โหระพา  ตะไคร้  ข่า  ฟักทอง  แตงไทย  แตงกวา  ผักบุ้งจีน  คะน้า  ฯลฯ  เริ่มเก็บกินได้ตั้งแต่  ๑๕ วัน

๔. ไม้บำนาญ  เป็นไม้ผลยืนต้น  ใช้เวลาปลูก  ๒-๔ ปี  แต่เมื่อให้ผลผลิตแล้ว  เก็บกิน  เก็บขายได้เรื่อยๆ  เช่น  ขนุน  มะม่วง  มะนาว  กระท้อน  เงาะ  ทุเรียน  มังคุด  ยางพารา  เป็นต้น  ในหลุมหนึ่งก็เลือกปลูกแค่ประเภทเดียว

๕. ไม้มรดก  เป็นกลุ่มไม้ใช้สอยที่อายุยืน  ใช้เวลาปลูกนาน  เก็บไว้เป็นมรดกให้ลูกหลานตัดขาย  ก็ได้สตางค์ก้อนใหญ่หรือจะเอาไว้ใช้ซ้อมแซมบ้านก็ได้  เช่น  ประดู่  สักทอง  ยางนา  สะเดา  พยุง  ชิงชัน  ไม้พวกนี้เป็นไม้ใหญ่  ปลูกฝั่งตรงข้ามกับต้นกล้วย

พระมหาสุภาพ  พุทธวิริโย  เจ้าคณะตำบลจุมจัง  ริเริ่มโครงการ  หลุมพอเพียง  เพื่อใช้เป็นเครื่องมือสู่ความสำเร็จในการทำเกษตรแบบพอเพียง  โดยใช้หลักการให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการพัฒนาสามารถพึ่งพาตนเองได้  ส่งเสริมการรวมกลุ่ม  สร้างเครือข่าย  สร้างอาชีพ  เพิ่มรายได้ 





 
นวัตกรรมของบ้านโคกกลาง  หลุมพอเพียง  เกิดงานกิจกรรมที่เป็นรูปธรรม  ส่งผลกระทบต่อประชาชนในพื้นที่ให้มีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น  ครอบคลุมผลกระทบใน  ๔ ด้าน  ได้แก่  ๑) เศรษฐกิจ  มีอาชีพสร้างรายได้  ๒) สังคม  สมาชิกมีการช่วยเหลือเกื้อกูลกัน  มีความรักความสามัคคีกัน  ๓) การจัดการสภาวะแวดล้อม  มีการบริหารจัดการสิ่งแวดล้อมร่วมกันไม่ให้เกิดมลพิษ  ๔) สุขภาพ  เป็นแหล่งปลูกพืชโดยใช้ปุ๋ยอินทรีย์  ไม่ใช้สารเคมี 

งานและกิจกรรมของนวัตกรรม  หลุมพอเพียง  ส่งผลกระทบต่อการลดปัจจัยเสี่ยงด้านสุขภาพทั้ง  ๑๐ ด้าน  ได้แก่  ๑)  เกษตรกรรมยั่งยืนสู่อาหารเพื่อสุขภาพ  เป็นแหล่งอาหารปลอดสารพิษ  ส่งเสริมให้คนในหมู่บ้านปลูกผักไว้กินเอง  ๒)  ระบบดูแลสุขภาพ  เป็นแหล่งอาหารปลอดสารพิษ  ๓)  การเรียนรู้ของเด็กและเยาวชน  สร้างเครือข่ายการมีส่วนร่วม  โดยประสานงานโครงการร่วมดำเนินการกับโรงเรียนในพื้นที่  สร้างฐานผู้ร่วมโครงการ  ให้เยาวชนดำเนินการเพื่อส่งต่อความรู้ให้กับผู้ปกครอง  ๔)  การจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม  ปลูกพืชหมุนเวียน  ปลูกพืชตามฤดูกาล  ๕)  การลงทุนด้านสุขภาพ  ประชาชนได้บริโภคผักปลอดสารพิษ

งานและกิจกรรมของนวัตกรรม  หลุมพอเพียง  สอดคล้องต่อนโยบายสาธารณะ  ทั้ง  ๗+๑ ประเด็น  ดังนี้๑)  เกษตรกรรมอย่างยั่งยืน  ส่งเสริมให้เพิ่มครัวเรือนเกษตรกรรมยั่งยืนไม่น้อยกว่าร้อยละ ๕ ของครัวเรือนในตำบล  ให้มีแผนการดำเนินงานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการส่งเสริมให้ประชาชนพึ่งตนเองด้านอาหาร  สนับสนุนให้มีการจัดทำแผนพัฒนาเกษตรกรรมยั่งยืนระดับจังหวัด  ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นร่วมกับโรงเรียนในตำบลจัดทำหลักสูตรท้องถิ่นเกษตรกรรมยั่งยืน  และให้มีการพัฒนามาตรฐานเกษตรและอาหารปลอดภัยของชุมชนโดยชุมชน  ๒)  การเรียนรู้ของเด็กและเยาวชน  สนับสนุนให้มีการจัดการศึกษาตามอัธยาศัยหรือการศึกษาทางเลือกอื่นๆ  รวมถึงการจัดระบบการศึกษารูปแบบบูรณาการ  สังคม  วัฒนธรรม  วิถีการดำเนินชีวิต  และการประกอบอาชีพตามบริบทพื้นที่สำหรับเด็กและเยาวชน  ทั้งในและนอกระบบ  รวมทั้งเด็กพิเศษ  ๓)  การดูแลสุขภาพชุมชนโดยชุมชน  จัดให้มีร้านอาหารปลอดภัยหรือแหล่งจำหน่ายอาหารที่ปลอดภัย  ๔)  การลงทุนด้านสุขภาพโดยชุมชน  สนับสนุนให้จัดตั้งแหล่งอาหารปลอดภัย  เช่น  การทำการเกษตรปลอดสาร  อาหารปลอดภัย  สมุนไพรใกล้ตัว  เป็นต้น

งานและกิจกรรมของแหล่งเรียนรู้  หลุมพอเพียง  วัดป่านาคำ  สอดคล้องกับภารกิจ  ๗ ด้านของ  อปท.  ได้แก่  ๑)  ด้านโครงสร้างพื้นฐาน  ให้มีน้ำเพื่อการอุปโภค  บริโภค  และการเกษตร  ๒)  ด้านการส่งเสริมคุณภาพชีวิต  การส่งเสริม  การฝึก  และการประกอบอาชีพ  ๓)  การวางแผนการส่งเสริมการลงทุนและพานิชญ์  ให้มีการส่งเสริมกลุ่มเกษตรกร  และกิจการสหกรณ์  บำรุงและส่งเสริมการประกอบอาชีพของราษฎร  ให้มีตลาด  ท่าเทียบเรือ  และท่าข้าม  การส่งเสริม  การฝึกและประกอบอาชีพ  ๔)  การบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม  การสร้างคุณค่าการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม 



 
ร่วมเผยแพร่วัฒนธรรม อาชีพ การท่องเที่ยว หรือภูมิปัญญาท้องถิ่นของบ้านเกิดท่าน ได้เพียงรวบรวมข้อมูล เขียนข่าว พร้อมภาพ วิดีโอ ส่งมาได้ทางอีเมล์ trakol@gmail.com เราพร้อมนำเสนอข่าวสาร เพื่อส่งเสริมอาชีพ การท่องเที่ยวของพี่น้องบ้านเรา

"ชาวกาฬสินธุ์ไม่ทิ้งกัน"


แสนยากร นนท์จุมจัง /ถ่ายภาพ

ข่าวที่เกี่ยวข้อง



- รายงานพิเศษ เจาะลึกการทำน้ำอ้อยก้อนของชาวบ้านหนองแข้



- สารพัดช่างกาฬสินธุ์ จัดโครงการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมลดปัญหาการออกกลางคันสร้างภูมิคุ้มกันตามรอยพ่อ

 
< ก่อนหน้า   ถัดไป >

RSS Feed by Kalasinnews.com

Social Media Links to Kalasinnews.com Social Media Links to Kalasinnews.com Social Media Links to Kalasinnews.com Social Media Links to Kalasinnews.com Social Media Links to Kalasinnews.com Social Media Links to Kalasinnews.com Social Media Links to Kalasinnews.com Social Media Links to Kalasinnews.comSocial Media Links to Kalasinnews.com